|
Batı Karadeniz'de, Ahşap Tekne Yapım
Geleneği; bu kıyılarda yaşayan insanlarla
başlamış ve bu insanların dillerinden,
alışkanlıklarından, kullandıkları tekniklerden
ve becerilerinden izler taşıyarak bu günlere
kadar uzanmıştır. Kurucaşile’de son 30 yıla
kadar; Osmanlı donanmasının savaş gemilerinden,
yakın sahil yük gemilerine kadar pek çok gemi
tipi yaratılmıştır. |
 |
|
 |
Ahşap Tekne Yapımcılığı bir meslek olarak
sadece kıyılarda icra ediliyor olması nedeniyle,
başka kültür değerlerine, teknik ve sosyal
alışverişlere açıktır. Hep başka yerlere gidecek
ve dönecek olan gemileri yapan bu meslek, hem
kendi yapım tekniklerini - tekne biçimlerini
başka kıyılara gönderecek, hem de oralardan
gelen gemilerle değişik kültürlerden
etkilenecektir. |
|
Kurucaşile, Ahşap Tekne Yapımcılığının
kendine özgü kalitesi de bu el emeği göz nuru
mesleğin yaşamasında ve bölge hayatına damgasını
vurmasında önemli bir nedendir. Yapımcılığın
kalitesi mesleğin devamını, mesleğin devamı ise
yapım kalitesini artıran kültür alışverişini
sağlamıştır.Yüzyıllar süren tarihinden sonra
bugün, uluslararası ölçülerde ve kalitede Ahşap
Tekne Yapımı sürmekte, dünya denizlerine yelken
açabilen tekneler yapılmakladır. |
 |
|
Kullanılan
ahşabın kalitesi, işçiliğin olağan üstü
becerisi, teknelerde yaratılan yeni tipler dünya
denizcilerinin takdirini kazanmaktadır. Yük
gemisinden balıkçı teknesine, oradan da
yatçılığa uzanan bu sanat, mühendislik -
mimarlık bilgileriyle de donanarak başarılı
ürünler vermektedir.Yörede, ustalık ve yeni
teknolojinin ortak ürünü bir çok tekne
yapılıyor.
|
|
Babadan oğula geçen, usta çırak ilişkisi
ile nesillerdir süren bu meslek, eğitimli
elemanlarla da desteklenince tezgahlar gelişiyor
tersane oluyor, yapım teknikleri yenileniyor
daha çabuk ve kaliteli ürünler veriliyor.
Ahşap; yatçılığın doğuşundan beri klasik
tekne malzemesidir. İşleme kolaylığı,
hafifliğinin yanısıra sağlamlığı, soğuğu sıcağı
izole edebilmesi, diğer malzemelere oranla
yorulmaya karşı mukavemeti,görüntüsü ve
sıcaklığı yatçılara hep cazip gelmiştir.
|
 |
|
Geleneksel
usullerle yapılmış tekneler senelik bakım
gerektirseler de; modern inşa yöntemleriyle
yapılmış ahşap teknelerin bakım ihtiyacı çok
azalmıştır. Günümüzde 100 yaşını aşmış ve
restorasyon işleminden sonra bu gün eski
günlerine oranla çok daha fazla kullanılan ve
zorlanan klasik ahşap yarış yatları mevcuttur.
|
|
Ahşap tekneler yapım tarzları gereği;
tamamen terk edilmedikleri takdirde hakikaten
neredeyse sonsuz ömürlü olabilirler. On yıllar
içinde bir teknenin güvertesi, kaplamaları,
mobilyası, hatta omurgası değişik zamanlarda
sırayla yenilenebilir ve tekne diri olarak hep
ayakta tutulabilir.Tekne inşasında kullanılan
ahşap cinsleri tekne yapımında kullanılacak
ahşap cinslerini belirleyen bir kaç ana faktör
vardır. |
 |
|
 |
Ahşabın ömür özelliği,sağlamlığı, ağırlığı ve
rutubet ile hava sıcaklığına göre uzama
katsayısı ve çarpılma eğilimi en önemli seçim
kriterleridir.Tekne Yapımında kullanılacak ahşap
kurutulmuş olmalı ve yaklaşık % 15’lik bir nem
barındırmalıdır.Aynı şekilde tekne kaplamasında
kullanılmış ahşap tekne denize indirildikten
sonra,bünyesine su çekerse, uzamaya çalışır ve
büyük kuvvetler oluşturur. |
|
Bu nedenle özellikle
karina bölgesinde, uzama katsayısı düşük ahşap
cinsleri kullanılmalı ve ahşap su etkisine karşı
iyi şekilde korunmuş olmalıdır.İyi bir
konstrüksiyonda göz önüne alınması gereken diğer
bir ahşap özelliği ise ahşabın en güçlü olduğu
halin, elyafları yönünde basınç yüküne maruz
kalması durumudur. Aynı yönde çekme yüklerinde
ahşabın mukavemeti yarı yarıya azalır. |
 |
|
 |
Elyaf yönüne dik olarak çekme mukavemeti
1/16 değerine, basma mukavemeti ise 1/5 ile 1/10
değerine düşer (elyaf yönünde basma mukavemetine
göre).Ahşap ne kadar dayanıklı ve mukavimse, o
derece de ağırdır. Bu nedenle tekne yapımında
hava ve deniz şartlarına açık veya yüksek
mukavemet değeri gerektiren yapım parçaları
başka ağaçlardan, yük ve suya fazla maruz
kalmayan kısımlar ise daha hafif ağaçlardan
yapılır. (Kurucaşile Belediyesi) |
|
|
|
|
|
|